Je bent hier:

Het verhaal van een loper

Eric vertelt openhartig en uitvoerig over wat hem is overkomen. Maar zoals we Eric kennen, zit zijn verhaal vol luchtigheden en weet hij alles te relativeren.
Bron Kerstspecial 2010 van de Schuttevaer. Tekst en foto Regina Wieringa.

Eric_en_Cees
Eric Buld (links) met Cees van Muiden (trainer)

O ja, jullie hebben licht nodig om te zien'

Kopschroefmotor kapot. Wat doe je? ‘De stroom eraf, de motor onttakelen. Ergens kwam een vonk af, misschien van de sleutel op de moer die ik wilde losdraaien. De gaatjes waar normaal gesproken het gas uit kan ontsnappen, waren dicht door vet en stof. Ik stond net te dichtbij, 10 centimeter verder had ik misschien niets gehad. Ik wist meteen dat ik blind was. Ben zelf uit de machinekamer geklommen. Dat was mijn eerste ervaring als blinde.'

Schipper Eric Buld (47) werd 15 jaar geleden blind door een exploderende accu. ‘We lagen aan de palen bij Lihxe, vlakbij Luik net over de grens bij Maastricht. Ik voer als stuurman op de Orca, 1500 ton.

‘Klussen, koken, hardlopen, de wereld is niet anders als je blind bent'

We lagen vliegas te lossen, dat is afval van kolencentrales. In België maken ze er straatstenen van. Daar zijn ze goed in, om nog iets te maken van afval. We voeren meestal vanuit Terneuzen naar Lihxe. Ik voer met een schipper, hij was de eigenaar.
‘Na het ongeluk werd ik direct geopereerd. De dokter kwam aarzelend aan mijn bed en ik zei: "Laat me raden, ik hoef zeker voorlopig niet om 6 uur mijn bed uit".'

Eigen schip

‘Ik heb na mijn MTS gewerkt als belichtingstechnicus in een theater. Daarna mijn dienstplicht vervuld en daarna een carrièreswitch gemaakt naar de verpleging als ziekenverzorgende om, geheel logisch, de switch te maken naar de binnenvaart.'
Dat kwam eigenlijk door zijn zus, die met een schipper ging trouwen. ‘Ik ging weleens mee en vond dat een aparte wereld. Het beviel me wel. En het werk ging me goed af. Toen vroegen ze of ik wilde meevaren.

‘In 1989 heb ik mijn eerste schip gekocht met steun van mijn zwager. Een Kempenaar van 500 ton, de Tubantia. De Tubanten waren Germanen die in 45 na Christus de Romeinen hadden verslagen.
In 1993 heb ik ‘m verkocht. De scheepvaart was toen al slecht, er viel geen boterham in te verdienen. De jaren daarna ging het nog slechter, een ander schip kopen ging dus niet. Toen ben ik freelance gaan varen als stuurman en zodoende in 1995 op de Orca terechtgekomen.' Een duidelijke herinnering heeft Eric toen hij in 1993 als een van de eerste West-Europese schepen over de Donau voer, destijds echt wild west. Hij kwam er Roemenen en Russen tegen. Duidelijk een cultuurverschil. ‘Ik kan me herinneren dat ik een touw weggooide en een Rus het uit de vuilnisbak haalde om er een armband voor zijn vrouw van te maken.'

Flappentap

‘Na mijn operatie in Maastricht ging ik naar het Oogziekenhuis in Rotterdam en op een gegeven moment zeiden ze dat ik naar huis mocht. Ik ben toen uiteindelijk ingetrokken bij mijn toenmalige vriendin op het Noordereiland. Het eerste half jaar heb ik aangeklooid. Ben naar het landelijk revalidatiecentrum in Apeldoorn geweest. Ik heb meteen vanalles ondernomen, niet bij de pakken neergezeten. Ik kreeg een blindenstok van m'n zus, die had ze ergens vandaan gehaald, die was 1 meter, terwijl de stok 1,40 moet zijn gezien mijn lengte.

‘Mijn eerste zelfstandige uitstapje was naar de geldautomaat. Voorheen ging daarvoor altijd iemand mee. Ik ging eerst naar de kroeg en zei: "Ik ga naar de flappentap, hou het in de gaten". Ik moest de straat oversteken. Een blinde moet van tevoren nadenken, ik moet daar en daar naartoe, of soms omlopen om een drukke straat goed te kunnen oversteken. Je maakt beter gebruik van je oren, je gaat niet beter horen ofzo.
Een voorbeeld. Een fietser haalt mij in op de stoep, ik hoor dat hij even verderop op de stoep bij de ingang van de fietsenstalling stilstaat en hij ziet mij dichterbij komen. Hij is zenuwachtig en laat de sleutel vallen van de box. Ik zeg: "Rustig aan maar jongen." Je hoort het en je vertaalt het in een visueel beeld.
Nog een voorbeeld. Ik loop met een vriend en we willen oversteken. Ik loop verder langs een busje om daarna pas over te steken. Vriend: "Hoe weet je nou dat daar een bus staat?" Dat hoor ik. Vanwege mijn lengte steekt mijn hoofd boven personenauto's uit. Bij een busje weerkaatst het geluid, de echo is anders.'

Ramen zemen

‘Iedereen denkt dat je niets meer kan. Je moet anders gebruik maken van de informatie die je krijgt. Je ruikt brand eerder dan dat je het ziet, net als eten dat aanbrandt, dat geldt voor iedereen. Het visuele is vaak een bevestiging.'
Vriendin Tineke: ‘Hij vroeg of ik kwam eten toen ik de eerste keer hier kwam! Hij kookt gewoon!' Eric: ‘De wereld is niet anders als je blind bent.
‘In mijn vorige flat had ik een ruimte waarin ik kluste. Ik maakte grote tafels, 4 meter lang, 1,50 meter breed. Ik had een cirkelzaag, frees- en snijtafel. De tafels ging ik ook nog verven. Kwestie van nadenken, voor sommige dingen moet je een andere oplossing verzinnen. Zo heb ik een schuifmaat en meetlat in braille.'
Vriendin: ‘Hij doet het huishouden, zelfs de ramen zemen. Iemand had hem dat zien doen en kon er niet over uit. ‘Dat gaat nog goed ook, beter dan sommigen.'
In huis heeft hij de bar zelf gemaakt en een badkamer geïnstalleerd die ze via Marktplaats hadden gekocht.
Hij heeft de drive om het te willen. Dat moet je hebben, zegt Tineke. Eric: ‘Ik blijf altijd nadenken hoe ik het kan oplossen. Er kan heel veel. Iets rechthangen is moeilijk. Maar nu heb ik een waterpas op m'n iPhone en ook dat lukt nu zonder hulp van een ander.'

Tweede EK tafeltennis

‘Je kunt ook op de bank gaan zitten en iedereen die langskomt laten zeggen hoe erg ze het vinden. Maar daar houden ze op een gegeven moment mee op. Ik ben gaan zoeken wat ik nog wél kon. Bijvoorbeeld sporten. Tijdens mijn revalidatie ben ik in contact gekomen met tafeltennis voor blinden, showdown.
Op het instituut vroeg iemand of ik een batje kon maken, want ik zat vaak te klooien in het handenarbeidlokaal. Ik heb er een gemaakt van plexiglas. Later vroeg ze of ik er nog meer kon maken, want ze bevielen goed. Ik zag meteen dollartekens. Maar ik wilde ze eerst zelf uitproberen en toen ben ik zelf gaan spelen. Daar interne competitie opgezet.
‘Toen ik eenmaal thuis was vroeg ik me af waar ik showdown kon gaan spelen. Dat kon in buurthuis Het Eiland, daar spelen nu zo'n 20 spelers uit de regio. De tafels heb ik in mijn vorige huis zelf gemaakt. Daar had ik een klusruimte.'
Op de showdown-vereniging zijn slechtzienden, blinden en zienden. De beste man van de wereld speelt in Rotterdam. ‘Er zijn hier veel goede spelers. Verenigingen zitten vooral in Europa, in totaal negen landen in de hele wereld. Het spel komt uit Canada.
De Rotterdamse afdeling heeft Eric opgericht in 1997. Er zijn ook verenigingen in Leiden, Den Haag en Breda. Verder is er een landelijke competitie, een Nederlands Kampioenschap,
Wereldkampioenschap en Europees Kampioenschep. In 2006 is Eric tweede geworden op het EK.

Hij is vijf jaar voorzitter geweest van de landelijke showdown-vereniging en heeft in die hoedanigheid internationale vergaderingen bijgewoond van de IBSA, de International Blind Sport Association, onderdeel van de Paralympics. Volgend jaar wordt het NK in Rotterdam gehouden. Volgens Eric is het vooral een klus om de financiën bij elkaar te krijgen.
Hij loopt naar de computer en laat zien hoe showdown eruit ziet. Behendig surft hij naar de door hem gemaakte website, http://www.showdownrotterdam.nl/ waar ook een filmpje is te zien met Eric in actie. Computeren? ‘Een stem leest alle tekst voor en zegt waar in de tekst een link staat.'

Eric internet en e-mailt veel. Blind typen heeft hij geleerd in Apeldoorn. ‘Ik heb daar ook braille geleerd, binnen een maand. Het is niet zo moeilijk. Je hebt maximaal 6 puntjes, de a =1, b=2 enzovoorts.
‘Kortgeleden was buiten de kabel gebroken door werkzaamheden. Ik had geen tv, geen internet en geen e-mail. Nou dan heb ik het slecht hoor.'
Een keer was de computer stuk. Een vriend van 23 jaar kwam hem maken. Hij is ook blind en heeft de computer zonder beeld opnieuw opgestart en alle snoertjes nagekeken. Hij werkt nu bij de politie op de afdeling digitale recherche.
‘Nee, ik ga niet speciaal met blinden om, afgezien van sport. Ik wil zo normaal mogelijk leven.'

Gitaren

In de huiskamer staan verschillende gitaren, versterkers en vanalles van je nodig hebt om te kunnen spelen. ‘Dat is nog niet alles.' Eric laat een kamer zien die vol hangt met allerlei soorten gitaren. Tineke: ‘Dan moet je wel even het licht aan doen.' Eric antwoordt nuchter en met een lachje: ‘O ja, jullie hebben licht nodig om te zien.'
Zijn allereerste vriendin maakte het uit en als troost kreeg hij een gitaar. ‘Je moet toch wat, nu importeer ik gitaren en verkoop ze via Marktplaats of Vivaria. Het is een beetje een uit de hand gelopen hobby, maar het moet vooral een hobby blijven. Ik heb geen werk, dus je moet jezelf bezighouden. Maar ik verveel me nooit.'

Zelf speelt Eric ook gitaar. 's Avonds in de kroeg speelt hij de blues, iemand zingt en er is ook wat percussie. Nu even niet vanwege gebrek aan inspiratie, maar dat komt wel weer. Het publiek vindt het heel leuk. Tineke: ‘Als het spontaan gebeurt spelen ze de sterren van de hemel.' Enthousiast vertelt ze verder. ‘Een vriend heeft het Noordereilandlied gemaakt. Heel leuk voor een verjaardag. ‘s Zomers op het terras zingen met gitaar en trommels. Toen Ramses Shaffy was overleden zongen ze ‘Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder. Echt heel goed.'

Tineke heeft vorig jaar voor 't eerst aan boord van een binnenvaartschip geslapen. ‘Met m'n hakjes ging ik aan boord. We begonnen met koffie en likeur, daarna kwam de alcohol en toen zei ik "hoe kom ik met mijn dronken kop thuis?" Voor ik het wist, werden de banken tegen elkaar gezet, de dekbedden uitgespreid en slapen maar. Het is een compleet huis, wasmachine, droger, inloop koelkast, echt geweldig, echt een heel groot schip.' Eric: ‘Het was een containerschip.'

Kroeg

De kroeg is De Willemsbrug, stamkroeg van Tineke en Eric en van veel (oud-) schippers. ‘Iedereen kent elkaar, er is weinig rottigheid. Behalve die ene keer dan, toen drie Feyenoord-hooligans met mij wilden vechten. Ik zei toen: "Oké, op drie voorwaarden: ik ga eerst naar de wc, we gaan buiten vechten en ik vecht tegen jullie alledrie tegelijk.
‘Toen ging ik eerst naar de wc. Stond op en liep al tikkend met mijn stok naar de wc (die ik natuurlijk makkelijk zonder stok kon vinden). Ik hoorde achter mij hun monden openvallen en ze vroegen de vrouw achter de bar: "Is die meneer echt blind?". Toen bleef ik biertjes krijgen van de hooligans.

‘Het is echt een schipperskroeg. Zo eten de oud-schippers bijvoorbeeld elke zaterdag tussen 5 en 6 soep. Er staat een grote tafel, zo groot als een biljarttafel waar iedereen aan kan zitten. Het is ons kent ons. Een verademing, sociaal trefpunt, het is onderdeel van de sfeer op het eiland. Ik heb weinig met Rotterdam, maar van 't eiland moeten ze afblijven.'
Een buurman heeft hen drie jaar geleden geïntroduceerd. Hij heeft, net als veel andere bewoners in de flat waar Eric woont ook hij gevaren. Hij was matroos in de jaren ‘70. De bovenbuurvrouw is schippersvrouw en als Tineke daar even langs gaat is ze wel een paar uur weg. Eric: ‘Dat is het probleem met schippers, komen ze iemand tegen die ze een halfjaar niet hebben gezien, dan staan ze uren te kletsen.'

Blindengeleidehond

Een blindengeleidehond hoeft er wat Eric betreft niet te komen. ‘Als ‘ie kan afwassen en strijken dan neem ik er een. Maar vier keer per dag de hond uitlaten trekt me minder. Het heeft z'n voor- en nadelen. Als ik bijvoorbeeld naar de stad ga voor kleren; een hond kan geen kleuren zien, of hij mag niet naar binnen. Bovendien weet de hond niet waar ik naartoe moet, ikzelf wel.'
Op zijn schoot ligt een Jack Russel, heerlijk ontspannen. Tineke: ‘Het is eigenlijk meer een Jack Rustig. Ze heet Lilo maar wordt ook wel Lulo in de kroeg genoemd. Ze weet de weg naar de kroeg.

Running blind

Waarom Eric is gaan hardlopen daarover verschillen de meningen. Tineke: ‘Ik vond dat je teveel achter de computer zat.' Eric: ‘Dat was het niet. Dit voorjaar kreeg ik suikerziekte en kwam bij de diëtist terecht. Ik had dus overgewicht en moest meer bewegen. In 2006 was ik namelijk gestopt met showdown, nadat ik tweede op het EK was geworden. Je moet op je hooogtepunt stoppen. Van iemand had ik gehoord dat er rennen voor blinden is. Ik loop nu twee maanden en het is leuk; frisse lucht, je bent lekker buiten, je ontmoet andere mensen. Je loopt met een buddy. Er is geen vaste combinatie. Sommigen hebben genoeg aan iemand die met een fel hesje voor je loopt, ik loop met een bandje. Het lopen bevalt nog niet zo goed. Ik vind het ook best moeilijk omdat ik m'n conditie moet verdelen, ik ben nog zoekende. De beweging is leuk, ‘t schijnt goed voor je te zijn. M'n suikerziekte is nu stabiel, de dokters snappen het niet. Ik hoef niet meer te spuiten.'

Eric ‘kijkt' ook televisie, bijvoorbeeld Koefnoen bij Uitzending Gemist, terwijl hij op de hometrainer zit. ‘Ik heb geen beeld nodig. Bij 80% van de programma's heb je geen beeld nodig. Het is vooral veel praten, zeker bij De wereld draait door, Journaal, Pauw en Witteman en quizzen zoals 2 voor 12.'
Hij is ook naar de bioscoop geweest met Tineke. ‘Het was een film van cabaretier Theo Maassen, een registratie van een optreden.'
Daarnaast ‘leest' Eric ook nog. Vooral geschiedenis vindt hij interessant. ‘In Den Haag is de Braille- en luisterbibliotheek. Je mailt wat je wilt hebben en ze sturen het op. Ze hebben heel veel, genoeg. En als ze het niet hebben, dan zie ik ze dat wel voor je maken. Gaan ze het voor je opnemen. De boeken luister ik op cd, een gesproken boek dus, samen met mijn hond op bed.

John Stoop - PR en Communicatie

Naar boven